تقویت سیستم ایمنی بدن برای پیشگیری از کرونا ویروس

برای مقابله با ویروس‌هایی مثل کرونا، سرماخوردگی و انواع آنفولانزا نوع a و h1n1  که امروزه درگیری ذهنی بسیاری از افراد شده است، گام اول رعایت بهداشت فردی و اجتماعی و به خصوص بهداشت دست‌هاست. زیرا دستها بیشتر در تماس با اشیاء پیرامون انسانها میباشد. گام بعدی این است که با افزایش مقاومت بدنی آمادگی سیستم ایمنی بدن خود را در برابر انواع بیماری بالا ببریم.


آیا انسان میتواند سیستم ایمنی بدن خود را تقویت کند؟

ترس از ویروس کرونا منجر به افزایش جستجو های آنلاین شده است و اطلاعات نادرست زیادی در مورد چگونگی تقویت سیستم ایمنی بدن مشاهده می‌شود. دراین مقاله تصمیم برآن شد تا راهکارهای درست را به شما معرفی کنیم. همیشه این سوال مطرح می‌شود که آیا غذاهایی وجود دارد که بتوانند سیستم ایمنی بدن ما را تقویت کنند؟ آیا ویتامین‌ها می‌توانند به بهبود هر چه بیشتر سیستم ایمنی بدن کمک کنند؟ 

سیستم ایمنی، شبکه پیچیده ای از سلول‌ها، ارگان‌ها و بافت‌ها است که با همکاری هم از بدن در برابر عفونت ها و بیماریهای مختلف محافظت می‌کنند. می‌دانیم که ژنتیک نقش بسیار مهمی در سیستم ایمنی بدن دارد، اما دانشمندان با مطالعه دوقلوها به این نتیجه رسیدند که قدرت سیستم ایمنی بدن تا حد زیادی تحت تاثیر فاکتورهای غیروراثتی است. میکروب‌هایی که در طول زندگی در معرض آن‌ها هستیم و فاکتور های سبک زندگی، مانند استرس، خواب، رژیم غذایی و ورزش نقش بسیار مهمی را در تقویت واکنش سیستم ایمنی ما ایفا می‌کنند. البته لازم است بدانیم که هیچ گونه داروی معجزه آسا یا غذای بخصوصی وجود ندارد که بتواند سیستم ایمنی بدن ما را ناگهان تقویت کند و ما را در برابر انواع ویروسها از جمله ویروس کرونا‌ی جدید محافظت کند. با این حال، روش‌های دیگری وجود دارند که ما می‌توانیم با آن‌ها از خودمان محافظت کنیم. در اینجا مواردی را میتوانیم برای بهبود سیستم ایمنی بدن توصیه کنیم.


استرس خود را کاهش دهید

استرس باعث می‌شود شما در برابر بیماری تنفسی آسیب پذیر شوید. یک سری مطالعات در دانشگاه اوهایو دریافت که اختلافات خانوادگی برای سیستم ایمنی سم است. در یک سری مطالعات دیگر، محققان زخم‌های کوچکی را روی پوست داوطلبان ایجاد کردند و سپس از زوج‌ها خواستند در مورد مسائل خوشایند و ناخوشایند صحبت کنند. هنگامی که زوج­ها جروبحث می‌کردند، خوب شدن زخم‌های آن‌ها به طور متوسط یک روز کامل بیشتر از زمانی طول می‌کشید که آن‌ها در مورد چیزی خوشایند صحبت می‌کردند. در میان زوج‌هایی که سطح خشونت بیشتری را نشان می‌دادند، خوب شدن زخم‌ها دو روز بیشتر طول می‌کشید.

پس میتوان گفت بدن شما، هنگامی که در معرض استرس نباشد، و در حالت آرامش قرار بگیرد بهتر می‌تواند با بیماری‌ها بجنگد و زخم‌ها را درمان کند. با مدیریت استرس از طریق یادگیری تکنیکهایی  مثل مدیتیشن، صحبت کردن با مشاور روانشناس، نوشیدن دمنوشهای آرامبخش گیاهی میتوانیم به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کنیم.

 

سعی کنید عادت‌های خواب خود را بهبود ببخشید

اگر یک سیستم ایمنی سالم داشته باشید می‌توانید با عفونت بجنگید. سیستم ایمنی اگر با کمبود خواب مواجه باشد، به درستی کار نخواهد کرد. در آزمایشی جالب، محققان 168 مرد و زن را را در معرض ویروس سرماخوردگی قرار دادند اما همه افراد بیمار نشدند. با این حال، کسانی که کمتر می‌خوابیدند (یعنی کسانی که به طور منظم کمتر از ۶ ساعت و دیرتر از ساعت 10 شب می‌خوابیدند) به احتمال 4.2 بار بیشتر از کسانی که بیش از ۷ ساعت می‌خوابیدند در معرض سرماخوردگی بودند. این ریسک برای کسانی که کمتر از ۵ ساعت در طول شب می‌خوابیدند، باز هم بیشتر بود. میزان مناسب خواب در طول شب، شش تا هشت ساعت است. زمان رفتن به رختخواب و زمان بیدار شدن باید منظم باشد. از نگاه کردن به صفحه نمایش و خوردن غذا پیش از خواب اجتناب کنید. استفاده از گوشی همراه را یک تا دو ساعت قبل از خواب کنار بگذارید تا خواب آرام تری داشته باشید. 


سطح ویتامین دی خود را چک کنید

در حالی که مطالعات و تحقیقات بیشتری درباره رابطه میان ویتامین دی و سلامت سیستم ایمنی مورد نیاز است، اما برخی تحقیقات نشان داده‌اند که استفاده از مکمل‌های ویتامین دی می‌تواند به بدن شما کمک کند و بدن در مقابل بیماریهای تنفسی قوی تر عمل می‌کند. 

چرا ویتامین D منجر به کاهش ریسک بیماری‌های تنفسی می‌شود؟ بدن ما به مقدار کافی از ویتامین دی نیاز دارد تا پروتئین‌های ضدمیکروبی کشنده ویروس‌ها و باکتری‌ها را تولید کند. یک پزشک دانشگاه کلرودا می‎‌گوید: اگر شما مقدار کافی از ویتامین D در گردش خون خود نداشته باشید، بدن شما کارایی کمتری در تولید این پروتئین‌ها و آسیب‌پذیری بیشتری در برابر عفونت خواهد داشت. این پروتئین‌ها در بافت تنفسی بسیار فعال هستند.

توجه به این امر اهمیت دارد که هیچ گونه پیشنهاد بالینی برای استفاده از ویتامین دی جهت تقویت سیستم ایمنی ارائه نشده است، هرچند که پیشنهادات استاندارد برای سلامت استخوان دریافت 600 تا 800 واحد بین‌المللی از ویتامین دی در طول روز است.

ویتامین دی می‌تواند در روغن ماهی، مانند سالمون، و در شیر یا غذاهای تقویت شده با ویتامین D  یافت شود. سطح ویتامین D در بدن ما تحت تاثیر قرارگیری در معرض نور خورشید، شکل پوست، و عرض جغرافیایی منطقه زندگی است. افرادی که در مناطق شمالی قرار دارند، کمتر در معرض نور خورشید در زمستان قرار می‌گیرند و در نتیجه ویتامین دی کمتری دریافت می‌کنند. آزمایش خون برای بررسی سطح ویتامین دی مورد نیاز است. کمتر از 20 نانوگرم ویتامین دی در هر میلی‌لیتر، سطح پایینی تلقی می‌شود. بالاتر از 30 میلی گرم بهینه است.

بنابراین اگر نگران سلامت و تقویت سیستم ایمنی بدن خودتان هستید، باید سطح ویتامین دی خود را چک کنید و با پزشک خود در مورد استفاده از مکمل‌ها مشورت کنید.


 استفاده از یک رژیم غذایی متعادل

با داشتن یک رژیم غذایی سالم و انجام ورزش روزانه  میتوانید یک سیستم ایمنی قوی داشته باشید.

اکثر افراد وقتی سرما می خورند به ویتامین C پناه می‌برند. ویتامین C سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند. بسیاری معتقدند ویتامین C تولید گلبول های سفید خون را افزایش می دهد. میوه های حاوی ویتامین C:

  • گریپ فروت
  • پرتقال
  • نارنگی
  • لیمو سنگی
  • لیمو ترش

چون بدن در حالت طبیعی ویتامین C تولید و ذخیره نمی کند، بنابراین برای حفظ سلامتی به مصرف روزانه ویتامینC  نیاز دارید. تقریبا همه مرکبات سرشار از ویتامینC  هستند. 

از دیگر مواد غذایی که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند می‌توان به بادام، تخمه آفتابگردان، ماست، کیوی، شکلات تلخ، زردچوبه، اسفناج، ماهی چرب، کلم بروکلی، زنجبیل، سیر، چای سبز، فلفل دلمه ای قرمز و ... اشاره کرد. اکنون زمان آن رسیده است که خودتان با یک برنامه ریزی ماهرانه این مواد غذایی را در برنامه تغذیه روزانه خود بگنجانید.

گوشت پرندگانی مثل مرغ و بوقلمون، سرشار از ویتامین B6 هستند. حدود ۸۵ گرم گوشت بوقلمون یا مرغ برای تامین ۴۰ تا ۵۰ درصد نیاز روزانه بدن شما به ویتامین B6 کافی است.

این ویتامین برای تشکیل سلول های قرمز جدید و سالم ، ضروری است. آبگوشت یا سوپی که با مرغ تهیه می شود، حاوی ژلاتین، کندروایتین و مواد مغذی دیگری است که برای بهبود دستگاه گوارش و سیستم ایمنی بدن مفید هستند.


راه های دیگر بالا بردن سیستم ایمنی بدن

راه های زیر کمک زیادی به تقویت ایمنی بدن می کنند:

  • دوری از دخانیات
  • حفظ وزن مناسب
  • ترک نوشیدن الکل
  • شستن صحیح دست و بهداشت دهان

علاوه برتوضیحات داده شده برای پیشگیری از مبتلا شدن به انواع بیماریهای ویروسی از جمله ویروس کرونا که امروزه همه جوامع بشری را درگیر خود کرده است لازم است در عمل به راهکارهای زیر دقت بیشتری داشته باشیم.

1-  مرتب دست های خود را بشویید از یک شوینده الکلی برای شستشوی دست های خود استفاده کنید در صورت عدم دسترسی از آب و صابون(ترجیحا مایع) استفاده کنید.

2- فاصله خود را با دیگران رعایت کنید. بین شما و کسی که در حال عطسه یا سرفه است باید حداقل ۱ متر فاصله وجود داشته باشد.

۳_ از دست زدن به چشم ها، بینی و دهان خود خودداری کنید. از این اجزای بدن ویروس به داخل بدن راه پیدا کرده و باعث بیماری می شود.

۴_ بهداشت تنفسی خود را رعایت کنید. در هنگام عطسه یا سرفه دهان و بینی خود را با دستمال کاغذی و در صورت عدم دسترسی با آرنج تان بپوشانید. سپس بلافاصله دستمال را در یک سطل زباله دربسته بیندازید.

با رعایت بهداشت تنفسی شما اطرافیان خود را از ویروس هایی مثل آنفلونزا، سرماخوردگی و مهم تر از همه کووید-۱۹ محافظت می کنید.

۵_ اگر تب، سرفه یا دشواری در تنفس داشتید؛ بلافاصله به دنبال مراقبت های پزشکی باشید. در صورتی که احساس بیماری دارید، در خانه بمانید. اگر هم تب، سرفه یا مشکل در تنفس در خود مشاهده کردید، فورا به دنبال خدمات پزشکی مراکز درمانی شهر خود باشید.

6- برای مقابله با احساسات منفی خود به سراغ نوشیدنی های الکلی، سیگار یا چیزهایی از این دست نروید. اگر احساس درماندگی می کنید با یک مشاور صحبت کنید. 

7- باید تلاش شود تا حد امکان بچه ها کنار والدین و خانواده خود باشند. از جدا کردن بچه ها از والدینشان به شدت پرهیز کنید.در صورتی که این جدایی اجتناب ناپذیر باشد، تماس خود را با آنها از طریق تلفن یا حضور فیزیکی قطع نکنید. 

8_ چاقو و تخته ای که برای گوشت خام استفاده می کنید باید با آنهایی که برای غذاهای پخته به کار می روند، متفاوت باشد ودر هنگام استفاده مجدد از این وسایل حتما آنها را ضدعفونی کنید. 

9- بین دو مرحله دست زدن به مواد غذایی خام و غذاهای پخته شده حتما دست های خود را بشویید. 

10_ حتی در مناطقی که در آنها ویروس کرونا شیوع یافته است، هم مصرف گوشت مانعی ندارد. البته در صورتی که در مرحله آماده کردن غذا اصول بهداشتی رعایت شده و غذا نیز به خوبی پخته شده باشد.

11- در صورت مشاهده هر گونه تب یا سرفه از سفر خودداری کنید.

12_ از تماس نزدیک با افرادی که تب یا سرفه دارند، خودداری کنید. . 

13-اگر می خواهید از ماسک استفاده کنید، اطمینان داشته باشید که صورت و دهان شما را کاملا پوشانده باشد. از دست زدن به ماسک خود خودداری کنید. 

14- بعد از یک بار استفاده، ماسک خود را بیندازید و دست هایتان را پس از تماس با آن خوب بشویید. 

15- از تماس مستقیم و سفر با حیوانات بیمار خودداری کنید. 

16- اگر در حال سفر احساس بیماری کردید، حتما خدمه هواپیما یا قطار را در جریان بگذارید.

17- به محض ورود به اتاقتان، دست های خود را بشویید. به هر حال در مسیر با دکمه های آسانسور و دستگیره ها تماس داشته یا حتی شاید از وسایل حمل و نقل عمومی استفاده کرده باشید. شستشوی دست ها باید اصولی و با استفاده از شوینده های الکلی باشد. بهتر است لوازم بهداشتی شخصی خود را همیشه همراه داشته باشید تا دچار مشکل نشوید(دستمال مرطوب و ژل ضدعفونی کننده دست می توانند در چنین شرایطی به کمک شما بیایند)


دکتر منصوره شریفی

دکترای بیوتکنولوژی گیاهی